رسمىشدن كشف حجاب است . استاد ملك متن سخنرانى رضا خان در اين مراسم را آورده است . « 1 » فصل چهارم كتاب دربارهء آثار و نتايج كشف حجاب است ؛ مقاومت از همان فرداى كشف حجاب آغاز گرديد . وى پس از اشاره به شعر چندتن از شعرا دربارهء كشف حجاب ، از مقاومت خراسان و واقعهء گوهرشاد ياد كرده است . وى در يكى از بخش‌هاى اين فصل ، به فتاواى علما دربارهء حجاب اشاره كرده كه در واقع ، يادى از رساله‌هاى حجابيه است . به نظر مىرسد استاد ملك در آن زمان ، با كاوشى قابل توجه ، بيشترين اطلاعات را دربارهء اين رسائل به دست داده ، كارى كه بعد از وى دنبال نشد . در ادامه باز از گسترش انجمن‌هاى زنان در ايران ياد شده و در نهايت از فعاليت استاد مطهرى از سال 1346 در انجمن اسلامى پزشكان دربارهء حجاب ياد مىكند كه به نشر كتاب مسألهء حجاب در سال 1348 منجر شد . كار استاد ملك به عنوان نخستين كار در اين زمينه ، قابل تقدير و ستايش فراوان است ؛ كارى كه بين سالهاى 1346 تا 1349 ش انجام گرفته و وى آن را به‌رغم خواست استادانش به‌انجام رسانده است . مع الاسف به‌رغم استفادهء وى از منابع مختلف ، ارجاعات به‌حدى كافى ارائه نشده و رسالهء او از اين جهت فقير است . ب : خشونت و فرهنگ ( اسناد محرمانهء كشف حجاب 1322 - 1313 ش ) : كتاب ديگرى كه دربارهء كشف حجاب و به تعبير دقيق‌تر در زمينهء نشر اسناد كشف حجاب انتشار يافته ، اثرى است با عنوان خشونت و فرهنگ كه از سوى مديريت پژوهش سازمان اسناد ملى به سال 1371 ش تدوين شده است . « 2 » در اين كتاب ، اسناد كشف حجاب براساس تقسيم‌بندى جغرافيايى از هر شهر ايران ، جمع‌آورى و تدوين شده است . مقدمهء اين اثر را آقاى حسام الدين آشنا در چهار صفحه نگاشته و ضمن آن تحت عنوان « نوگرايى و حجاب » به مسير نوگرايى در ايران از جنگ‌هاى ايران و روس تا روى كار آمدن رضا خان اشاره كرده و پس از آن از نوسازى فرهنگى رضا شاه ياد شده كه در سال 1307 با طرح متحد الشكل كردن لباس آغاز شد و پس از آن بحث حجاب به صورت جدى پس از سفر شاه به تركيه مطرح گرديد . تنظيم اسناد كشف حجاب با طرح « كليات و سياستگزارى » آغاز شده و پس از آن ، اسناد و گزارش‌هاى مربوطه به كشف حجاب از استان‌ها و شهرهاى مهم به دنبال يكديگر آمده است . جمعا در اين كتاب 576 سند ارائه شده است كه شرح وقايع مربوط به كشف حجاب ، همراهىها ، مخالفت‌ها ، تلاش مأموران ، دشوارىها و مسائلى جز اينهاست .

--> ( 1 ) . همان ، ص 132 - 133 ( 2 ) . تهران ، 1371 ، 348 ص .